Hãy lựa chọn những gì tốt nhất từ bữa ăn

Hãy vui thích với những món ăn phối hợp nhiều loại thực phấm.

Theo cách nhìn của các nhà dinh dưỡng không có thức ăn tốt hay xấu Cơ thể bạn cần nhiều chất dinh dưõng (protein gluxit lipit. vitamin và muôi khoáng; để phát triến. cho các hoat động lao động, vui chơi suy nghĩ và học tập. Tất cả những chất dinh dưỡng này đều có trong thức ăn

Protein cần thiết để xây dựng và duy trì cơ bắp. máu, da. xương va các cơ quan tổ chức khác của cơ thế

Gluxit và lipit chủ yếu cung cấp năng lượng Tuy nhiên một số lipit cũng cần thiết để xây dựng cơ thể và giúp cho việc sử dụng một số vitamin

Vitamin và muối khoáng: Mặc dù cơ thế chỉ cần một lượng rất nhỏ các chất này so với proteín gluxit, lipit. nhưng chung rất cấn thiết, giúp cho cơ thế hoạt động hợp lý và khóe mạnh. Một số muối khoáng còn tham gia vào thành phần của nhiều tổ chức của cơ thể, chẳng hạn như canxi flo có trong xương, sắt có trong máu

Chất xơ và nước sạch cũng rất cán thiết cho một chế độ ăn hợp lý.

Tất cả thức ăn đều chứa các chất dinh dưỡng, nhưng mỗi loại thức ăn chứa một lượng chất dinh dưỡng khác nhau. Bởi vậy cách tốt nhất để đám báo ăn đủ dinh dưỡng là ăn đa dạng các loại thực phẩm theo nhu cầu

Thức ăn giàu protein là tất cả các loại thịt, gia cầm, cá, các loại đậu đỗ, vừng, lạc, sữa, phomat, sữa chua và trứng.

Thực phẩm giàu gluxit là gạo; ngô, lúa mạch và các loại ngũ cốc khấc. Tất cả các loại khoai củ, khoai tây… và đường đều là những thức ăn chứa nhiều gluxit.

Thực phẩm giàu lipií là đầu ăn, một số loại thịt và sản phẩm từ thịt, bơ, mỡ thực vật. sữa, vừng lạc, đậu tương và một số loại cá..

Thực phẩm giàu vitamin A là các loại rau xanh sẫm, cà rốt. ngó. khồai nghệ, bí ngô, xoài, đu đù. trứng và gan.

Thực phẩm giàu vitamin B là các loại rau xanh sẫm. lạc. đậu. ngũ cốc. thịt, cá và trứng.

Thực phẩm giàu vitamin c là các loại quả chín, hầu hết các loại rau kế cá khoai tây.

Thực phẩm giàu sắt là các loại thịt, cá,

SK và ĐS năm 1996

Các kích thích tố tăng trưởng dùng trong chăn nuôi

Liệu các kích thích tố tăng trưởng dùng trong chăn nuôi có ảnh hưởng đến sức khỏe?

Trong số các kích thích tố (hocmôn) dùng trong điều trị cho người, thuốc tăng dưỡng gây nhiều tai biến đáng kể (như gây nam tính hóa, sụn tiếp hợp hóa xương nhanh, nên trẻ em không cao lên được nữa…)

Người ta vẫn lo ngại thuốc tăng dưỡng dùng cho súc vặt chăn nuôi đế lấy thịt, liệu có tích tụ ở thịt khi súc vật bị giết và gây độc tính cho người tiêu thụ không, vấn đề này còn đang gây tranh cãi, chủ yếu giữa các nhà khoa học ở châu Âu va cháu Mỹ. Ví dụ: ở châu Âu đã có qui định chung là cấm dùng chất tăng dưỡng cho chăn nuôi Tuy nhiên báo Khoa học và Đời sống (Science et Vie) số 941 năm 1996 xuất ban tại Pháp còn nếu; hocmôn steroid cấm dùng trong chăn nuôi ở châu Âu nhưng vẫn dược phép sử dụng ở Mỹ.

Tháng 7/1995 cuốn Dược điển Vô thực phẩm (Codex alimentarus) của tổ chức thượng mại thế giới lại cho rằng số hocmón sau đây là vô hại:

– Oestradiol, progesterol, testosterol (hợp chất tự nhiên).

– Zerạnol và tremboíon (hocmôn tổng hợp).

Các nước châu Âu cho biết acetat melengestrol do hãng Upịohn sản xuất được dùng để chăn nuôi bò cái tơ ở Mỹ, nhưng trước khi giết bò để lấy thịt bán, phải ngừng cho súc vặt dùng thuốc đó 48 giờ trước khi đưa đến lò mổ.

Còn cơ quan quan lý thực phẩm và thuốc ở Mỹ hủy bỏ quy định này cho rằng dùng liều theo hãng Upjohn giới thiệu, thì lượng thuốc tích tụ ớ thịt sẽ dưới mức quy định.

Vì có những ý kiến khác nhau như vậy, nên chăng ớ nước ta cũng cần có quy định, tiêu chuấn hóa giới hạn cho phép và có phòng thí nghiệm chuyên trách để kiểm tra. Có như vậy mới đảm báo sức khỏe cho người tiêu dùng.

LÊ ĐỨC MINH

(Theo báo Science et Vie 4’96)

SK và ĐS năm 1996

Trắc bá

Hữu Bảo

Trắc bá (Biota orientalis Endl. Thuya orientalis L.) thuộc họ Hoàng đàn (Capressaceae). tên khác là trắc bách diệp bá tử, co tòng péc (Thái), là một cây nho. cao vài met. phân nhánh nhiều, tán lá hình tháp. Thân có vo nứt ne màu nâu Caccành dẹt mang lá xếp thành những mặt phẳng thằng đứng rất đặc sấc. Lả mọc dối. hinh vay. Hoa đơn tinh cùng gốc; hoa cái hình nón tròn mọc ớ gốc cành nhỏ. Quả hình trứng bao bọc bơi nhiều lớp vảy màu lục pha lơ nhạt. Mùa hoa qua vào tháng 3-9.

Cây nhập từ lâu đời, được trồng ở nhiều nơi để làm cảnh.

Lá trắc bá chứa tinh dầu mà thành phần chủ yếu íàíenchon, camphor, các hợp chất flavon, nhựa. Hạt trắc bá có chất béo và saponozid.

Theo kinh nghiêm dân gian, lá trắc bá được dùng làm thuốc cầm máu. Lá, thì hái quanh năm, thái nhỏ, sao đen, 10-20 g sàc với 400 mi nước còn 100 ml, uống làm hai lần trong ngày. Dùng riêng hoặc phối hợp với nhiều vi thuốc khác theo công thức sau Chữa ho ra máu: Lá tràc ba (10 g, sao đen), lá huyết dụ (8g). xạ can (4 g). thài lài tia (4g; sao đen). Tất cả thái nho, sảc uổng làm hai lần.

Chữa thổ huyết: Lá trắc bá (15g. sao đen), lá ngai cứu (15g), gùng khô (6g, sao), sắc uống làm ba lẩn trong ngày.

Chúa rong huyết: Lá trắc bá (10g), lá bạc hà (10g), lá ngai cứu (10g), vỏ cam phơi khô (5g), Sắc uống.

Chữa đi ngoài ra máu: Lả trắc bá (20 g, sao), hòe hoa (20 g, sao), chỉ xác (12g), hoàng liên (ôg), kinh giới ịôg), thái nhỏ, phơi khô. sằc uống

Y học cố truyền dùng nhân quả trắc bá với tên thuốc là bá tư nhân Quả, thu hái vào tháng 7-9, phơi khô xát bó vỏ ngoài, đập vỡ lấy nhàn. Nếu đem sao, giả nát, ép bó dầu thi được bá tư xưởng. Dược liệu có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bô tâm, an thần, nhuận tao. Bá tư nhản (12g) phối hợp với táo nhân (10 g, -cao đen), hạt thảo quyết minh (10g) sao vàng/ẻ mạch môn (10g), long nhản (10g). hạt sen (10g), sẩc uống làm hai lần trong ngày, chứa mất ngu, hồi hộp, hay quên, táo bón, ra nhiều mồ hôi Người bị tiêu chảy, ho nhiều đờm, không dùng bá tử nhân.

Ngoài ra, nhân dân ớ một sô địa phương còn dùng nhân quả trắc bá đế tươi hoặc sao qua, giả nát. thêm nước, gạn uống đế chữa bệnh kiết ly, với liều 6-10 nhân cho người lởn và 3-5 nhân cho trẻ em tùy tuổi. Lá trắc bá sao. sắc uống với rể chanh, vo rễ dâu hoặc tầm gửi cây dâu (liều lượng bằng nhau) có tác dụng chữa ho. Dùng ngoài, lá trắc bá đế tươi, rứa sạch, nhai với muối, ngậm chữa đau nhức ràng, sâu ràng. Lá trẳc bả phơi khô (30g) phối hợp với rể cây vừng đen (30g), sắc với 2-3 lần nước rồi có thành cao đặc, bôi hàng ngày làm thuốc kích thích mọc tóc. Dùng 1-2 tháng.

Theo tài liệu nước ngoài, ở Trung Quốc, lá trắc bá cũng được dùng làm thuốc cầm máu, làm se, lợi tiểu. Nước sấc hoặc dịch ép từ lá có tác dụng chữa loét dạ dày, hành tá tràng. Hạt là thuốc bổ dưỡng, an thần, kích thích ăn ngon. Nước sắc của những mấu cành uống chữa cảm lạnh, tê thấp. Nhựa trích từ thân cây trắc bá trộn với nhựa thông đăp để tiêu u.

SK và ĐS năm 1996

MA TÚY cầu nối dẫn tới nhiễm HIV/AIDS

BS.PHÙNG CHÚC PHONG

Nạn nghiện và buôn bán ma túy đã gây bao nhiêu tai họa cho sức khỏe, nhản phẩm con người, do đó từ lâu Tố chức y tế thê giới (WHO) đã kêu gọi một sự hợp tác quốc tế để chống lại chết chóc, bệnh tật, sự sa đọa xã hội, trụy lạc, nghèo đói và tội ác do ma túy gây ra cho nhân loại. Tai hại hơn nửa là nạn nghiện ma túy lại xẩy ra chủ yếu trong thanh niên là lực lượng lao động sản xuất chinh của xã hội.

Hiện ma túy được coi là kẻ thù nguy hiểm của mọi quốc gia. Nó là nguyên nhân lớn nhất của sự hủy hoại sức khỏe và nhân phẩm, là tác nhân đắc lực nhất của tội ác, bạo lực và những hành vi phạm pháp. Người nghiện ma túy bị cơn thèm thuốc hành hạ sẽ không còn làm chủ được đạo đức của bản thân. Để thỏa mán cơn nghiện họ có thể làm mọi việc; kể cả tội ác.

Trước đây, chúng ta thường, chỉ nghĩ đèn thuốc phiện vì dân nghiện nước ta hút thuốc phiện là chủ yếu. Cũng vi vậy xuất hiện các từ “dân làng bẹp” và “nàng tiên nâu”. Nhưng đến nay thì đủ cả! Qua các vụ án đã khởi tô từ năm 1993 đến hết tháng 6-1996, các cơ quan chức năng đã thu giữ 5.246 kg thuốc phiện, 3.176 kg cần sa, 88,89 kg hêrôin, 2 kg côcain, 2,5kg côđêin và 3,144 triệu ông thuốc gây nghiện. Những con số trên phản ảnh tình hình nghiện ma túy ở nước ta đã phát triển đa dạng không còn thuần túy là thuốc phiện nữa. về hinh thức sử dụng cũng không chỉ lả hút, mà cả tiêm chích, hít, ngửi, uống.v.v… số người nghiện ma túy ngày càng nhiều, nhất là trong mấy nàm gần đây. Theo ước tính, hiện nay ở nước ta cộ 183 nghìn người nghiện ma túy các loại, số con nghiện không chỉ là những người lớn tuổi, sẵn tiền như trước, mà có cả những người nghèo, thanh nièn sinh viên vả học sinh phổ thông. Tinh hình thực đáng lo ngại, nếu chúng ra không có những biện pháp tích cực vả triệt để hơn nữa. hậu quả sẽ khôn lường.

Trước kia, “dân làng bẹp” nước ta chỉ mới kết bạn với thuốc phiện thôi mà đã thấm thìa với những tác hại do “nàng tiẻn‘nàu” gày Ta, từ việc sa sút vể sức khỏe, đạo đức, đến gia đinh tan nát, sản nghiệp tiêu tan, “ruộng ruộng, trâu trâu cũng chui vào lọ”… nay thanh thiếu niên ta lại sử dụng moocphin. hêrôin thi tai họa sẽ lớn hơn nhiều.

Tuy thường khu trú trong những nhỏm người nhất định, nhưng do dùng chung kim tiêm, bơm tiêm nên nguy cơ bị nhiễm bệnh cao và làm lan truyền nhanh chóng bệnh trong cộng đổng những người nghiện. Phần đỏng họ là dân ăn chơi trác táng nên họ gieo rắc mầm bệnh sang những nhóm người khác. Hãng tin Roitơ của Anh đã so sánh tinh hình AIDS ở Việt Nam hiện nay giống như ở Thái Lan năm 1988, khi dịch AIDS bắt đầu cũng lan truyền trong những người nghiện ma túy ở thủ đô Băng-cốc, sau đấy mới lan rộng sang gái mại dâm, rồi khách làng chơi và vợ con họ trước khi lan truyền rộng rải sang các tầng lớp khác của xã hội.

Bài học của Thái Lan khiến chúng ta phải cỏ những biện pháp phòng chống ÁIDS tích cực khi bệnh còn chưa lan quá rộng, và biện pháp xã hội cơ bản để ngăn chặn bệnh dịch thế kỷ là giải quyết nạn ma túy và mại dâm

SK và ĐS năm 1996