Trường Y bên làng Ải

Chúng sục vào làng Ải, nơi trường đóng. Tôi phải lánh sang làng Bình. Hai làng cách nhau một con sông nhỏ gọi là ngòi Quảng. Sáng sớm mùa đông ở miền núi, rét như cắt đa. Sương mù phủ trắng núi rừng. Phía sau lưng, có tiếng súng nổ. Phía trước mặt là con ngòi vắng ngắt, không một lái dò. Địch sắp ập đến. Làm thế nào đi vượt qua con ngòi đó bây giờ ?

* Có ai bên kia, cho tôi sang với!

Tiếng gọi của tôỉ chìm đi trong vắng lặng. Nhưng ròi, tử phía bờ bén kia, bỗng vang sang một giọng miền Nam rất ấm áp:

– Cụ Di đấy phải không ? Có mảng dây, xín mời cụ sang

Thì ra đó là tiếng anh Trịnh Kim Anh. Anh Anh tự tay chống mảng ghé sót vào bờ cho tôi bước xuống. Anh Anh quê ở Nam Bộ. Tôi quê ở miền Trung, cả hai đều lên Vịệt Bắc tù ngày đầu kháng chiến theo tiếng gọi của Bác Hồ.

Tiếng tiểu kèn làm xan nả mỗi lúc một gần. Từ làng Ải, quân địch đă vượt ngòi Quảng sang làng Bình.

Tôi và cả gia đính vừa chạy vào ăn trong một đám cây rậm rì, thì bọn Pháp ập đến. Chúng tôi chui vào bụi, sương đọng trên cây cọ làm ướt hết đầu tóc, quần áo. Tiếng súng nghe như sát bên tai. Bọn chúng tiến đến gần, cách chỗ chúng tôi nấp chỉ độ vài trăm mét. Tôi nghe rõ tiếng một tên việt gian gọi loa : “A-lô Ị Quân Pháp mời bác sĩ Hồ Đắc và bác sĩ Tôn Thất Tùng vô làm việc với chính phủ Pháp. Chúng tôí biết rõ bác sĩ Hồ và bác sĩ Tùng hiện dang ở quanh đây. Quân đội Pháp sẽ hết sức trọng đãi…”.

Nghe tỉếng loa của chúng, tôi rợn cả tóc gáy, tim đập thình thỉnh tưởng chừng muốn vở’. Tôi lo quả. Vợ tôi đưa mắt nhịn tôi. Chúng biết rõ chỗ chúng tòi nấp rồi chăng?
Không ra chúng có thể bắn chăng? Trong cơn thảng thốt tôi nói nhỏ với vợ : Chết thì chết, chứ không thể để cho chúng bắt lại một lần nữa. Câu nói ngắn gọn trong giây phút ấy không phải là ý nghĩ thoảng qua, mà là điều tôi đã nghiền ngẫm từ lâu, đã ăn sâu trong tiềm thức, và đến giây phút gay go nhắt, giây phút quỵết định của cuộc đời, nó bật ra.

Có thể bọn Pháp không nói dối. Nếu tôi và anh Tùng chịu quay về Hà Nội, làm việc cho bọn chung, thì sẽ có ngay nhà cao cửa rộng, có đủ phương tiện và tài liệu cho công việc khoa học, vợ con chúng tôi sẽ khỏi phải ở rửng nằm bụi, ăn uống kham khô…

Nhưng…

Tất cả cái quá khứ tủi nhục của người dân mắt nước làm cho tôi giật mình, sống dưới ách của bọn chiếm đống, thật dáng ghê sợ. Sự ân hận, sự giày vò tôi đến suốt đời… không, tôi không thể nào phụ lòng Hồ Chủ tịch… Cuộc sống ở vùng căn cứ kháng chiến lắm gian nan, nhưng ở đây, tôi tìm thấy sự thanh thản cho lương tâm người trí thức…

Tối hôm ấy, trở lại lằng Bình, tôi được anh em dân quân cho biết: quân Pháp đã đốt bệnh viện thực hành của Trường Y bên làng Ải, giết một bệnh nhân và đốt luôn ngôi nhà sàn cua anh Tùng bên đó. Cũng may tụi chúng nó quá bận tâm đến gà vịt, cho nên không được mẫn cán cho lắm trong việc tìm bắt tôi và anh Tùng.

PV- SK và ĐS năm 1996

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *