Phòng mổ trên nhà sàn

Trước mắt tôi là con ngòi Quảng, nước lũ đỏ ngầu, vỗ vào hai bờ đá ào ào. cả một vùng hoang vu, trơ trọi một nếp nhà. Và người địa phương lúc đó cũng chỉ thấy cổ một bác lái dò. Tôi nhìn vợ con, nhìn rừng núi, lòng buồn man mác.

Tuy lo lắng, nhưng tôi vẫn cùng anh em tao vào còng việc. Và mọi việc đã diễn ra không đến nỗi buồn như tôi tưởng. Một số chúng tôi vào ở nhờ nhà dân, một số khác ở nhà bè, lán nứa do tự tay mình dựng lên. Chỉ sau một thời gian ngăn, đã có một “cơ ngơi tạm ổn. Cũng có phòng mổ trên nhà sàn, chung quanh vây màn trắng sạch sẽ. có giảng đường mái tranh vách nứa, có phòng thí nghiệm, v.v. Trường Đại học Y lúc đó chỉ có hai Giáo Sư : tôi và anh Tôn Thất Tùng. Ngoài ra, còn có vài ba y tá và 11 sinh viên mà chúng tôi gọi là “sinh viên xung phong”.

Ngày 6-10-1947, Trường Oại học Y của nước Việt Nam kháng chiến làm lễ khaỉ giảng năm học mới. Giáo sư, sinh viên, nhân viên và cả những người thân trong gia đình họ họp mặt tại giảng đường. Một số đồng bào ở làng AV làng Bình cũng đến dự cho đông vui. Đến dự còn có Bộ trường Bộ Quốc phòng Võ Nguyên Giáp, dại diện Chỉnh phủ,*Rung động cùng một nhịp với cái rung động của Tổ quôc trong giờ phút đau thương cũng như trong những ngày hoan hỉ, tất cả tâm trí hướng thẳng về nền độc lập, với lòng tin mãnh liệt vào thắng lợi, với lòng căm thù ách nô lệ và tình yêu tha thiết tự do,’ trướng đại học coi việc phụng sự Tổ quốc là một việc dĩ nhiên (…) Đối với tất cả những ai đang chiến đấu cho Tổ quốc được tự do, trường đại học xin gửi lời chào thăm thiết và xin thề quyết bảo vệ di sản tinh thần của cha ông…”

Bây giờ do chưa quen diễn đạt từ bằng tiếng việt tôi phải viết bài diễn văn bằng tíếng Pháp. Tôỉ viết say sưa đến mười mấy trang đánh máy, đọc trong gần nửa tiếng đồng hồ. (Bài diễn văn lịch sử ấy hiện vẫn được giữ tại phòng truyền thống của Trường Đại học Y Hà Nội – H.C)

Ngàỵ hôm sau, 7-10-1947, Pháp mở cuộc tấn công lên Việt Bắc theo kế hoạch “Clos-clos (bao vây – khép kén) do tôn tướng Valuy, tổng chi huy quàn đội Pháp ở Đông Dương vạch ra. Quân dù đỏ xuống Bắc Cạn. Quân thủy, gồm nhiêu (ca-nô, tàu chiến, ngược sông Lô, tiến đánh Tuyên Quang. Sau mấy hôm, địch chiếm Chiêm Hóa.

PV- SK và ĐS năm 1996

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *