DS.BẢO HOA

Cà là một loại rau ăn bằng quả rất phổ biến ở nước ta và nhiều nước khác

Trong quá trình trồng trọt và chọn lọc, người ta đã tạo ra nhiều giống cà. mà thường dùng nhất là cà bát. cà pháo, cà tím. cà dái dê. Cà bát được muối mặn và nén ăn dần, cà pháo muối xối, cà dái dê xào ăn. cà tím nấu bung. Hình ảnh vại cà và chum tương luôn gắn bó với cuộc sống của các gia đình ở nông thôn miền Bắc

Ca ít cỏ giá tn dinh dựỡng, nhưng được dùng lam thuốc khá phố biến ớ nhiều nơi. Trong y hoc dân gian, cà được coi như có vị ngọt, tính lành không độc, có tác dụng chống lao tổn, tiêu sưng, tán ứ và cầm máu. Lá cà tím phối hợp với ta dao, lá cỏ roi ngựa, , rửa sạch, giã nát. đắp bằng chữa sưng tấy Lấy cà pháo (20g), lá mua (20g), nhái (1 con) giã nát. trộn với nước vo gạ đu xâm xấp, gói vào bàng gạc, nướng qua ri đàp chữa đinh râu, vét tụ máu bầm tím. Rễ cà cây cà pháo thái nhò, phơi khô. nấu nước đặc rồi ngâm rứa chữa nứt nẻ gây sưng đau ( kẽ ngón chân. Lá và vỏ quả cà tím hoặc rễ vì cuống quả cà dái dê (40gj sắc với 400ml nước còn 100ml uống làm hai lần trong ngày chữa kiết ly ra máu, đái ra máu. Cuống qua hoặc hoa cả đốt tồn tính, tán nhỏ. uống với nước cơm, mỗi lần 8g; đồng thời, lấy bột xát vào chỗ đau chữa lở miệng, loét lưõi. sâu răng. Quá cà non, hái sau khi có sương thì tốt, bổ đôi, phơi trong râm. tán nhồ, mỗi lần uống 4-8g với rượu sau bữa ăn, chữa núm vú nứt nẻ. Quả cà bát muối mặn, đem khoét một lỗ vừa lọt ngón tay hoặc bổ đôi ấp vào chỗ sưng táy chữa chín mé ở ngón tay, ngón chân. Ăn nhiều cà tím có tác dụng nhuận tràng. Hàng ngày, dùng những miếng quả cả tươi cắt mỏng, đắp lên mặt. để yên độ 20 phút; sau đó, rứa sạch bằng nước pha sữa, làm thuốc dưỡng da rất tốt với làn da khô.

Theo tài liệu nừớc ngoài, ở Trung Quốc cả cây cà có tác dụng làm tan máu ứ, quả cả còn dùng chống ngộ độc nấm. Ở Philippin, nước sắc rễ cà chữa hen. ớ Madagasca. lá và quả cả tím chữa tiêu cháy, sốt, viêm phối, ớ Ghinê, dịch ép từ rễ cà tím nhỏ tai chữa viêm tai. Ở Nam Phi, nước sắc rễ cà tím chữa giang mai. Một số công trình nghiên cứu thấy cà tím chứa nhiều vitamin p có thể tăng cường sức đàn hồi của huyết quản mao mạch.

Khi dùng các loại cà làm thuốc, cần đặc biệt chú ý đến cây cá trái vàng (Solanum xanthocarpum Schrad et Wendl). Cây này có quả màu vàng khi chín, rất giống quả cà pháo, mọc tự nhiên nhiều ở xung quanh Đà Lạt, các huyện Lạc Dương, Đơn Dương thuộc tỉnh Lâm Đồng và ở Gia Lai. Quả cà trái vàng chứa solasodin, không dùng đế ăn như, cà pháo được.

SK và ĐS năm 1996