Những ngày không quên P2

là danh y lớn của nước ta thế kỷ 18 là Hải Thượng Lãn ông Lê Hữu Trác quê ở Văn Xá (Mỹ Văn. Hải Hưng) trú ở xã Sơn Diệu, Hương Sơn, Hà Tĩnh).

Ông đã để lại cho đời một sự nghiệp y học vô giá gồm các công trình như: Lãn ông y tập, Y hai cầu nguyên, Vệ sinh quyết yếu, Nữ công thắng lãm. Y lý thấu nhân, gồm đủ các lý luận cơ bản. chẩn đoán, bệnh học nội khoa, ngoại khoa, phụ khoa, dược học, thuốc nam, thuốc bắc. Các phương thuốc mới sáng chế, các y liêu phương dân gian, bệnh án chữa khỏi và bệnh án tử vong (y án).

Ông luôn luôn nêu cao y đức. tận tụy phục vụ nhân dân, đặc biệt quan tâm tới những người nghèo khổ và hết lòng cứu chữa người bệnh đến cùng với phương châm; “Còn nước còn tát”. Đề cao tinh thần trách nhiệm đối với tính mạng người bệnh, ông rất khẩn trương và thận trọng trong việc cứu chữa ‘các bệnh nguy cấp ông đã ghi chép đầy đủ bệnh án đẻ rút kinh nghiệm và hồi cứu những thiếu sót. nhất là đối với các trường hợp tử vong

Lãn ông có nghĩa là “ông già lười” nhưng lười” ở đây là lười danh lợi còn với người bị bệnh thì ông yêu thương chăm chút đến không ngỡ. Có người cho rằng trong việc khám bệnh và bốc thuốc ông quá cẩn thận, ông nghiêm nghị trả lời: “Tính mạng bệnh nhân ở trong tay mình không thể coi thường việc khám bệnh và cho thuốc được”, ông căn dặn học trò “Bất cứ ai mời đi khám bệnh cũng phải xem xét cho kỹ rồi tùy theo bệnh nặng hay nhẹ, bệnh cấp tính hay mạn tính mà sắp xếp đến thăm trước hay sau. tuyệt đối không vì người bệnh giầu sang hay nghèo hèn mà có thái độ đối xử khác biệt. Đã làm thầy thuốc thì không thể coi thường người bệnh, dù khó khổ cũng cam”.

Ông là một người mẫu mực về tinh thần tận tụy phục vụ người bệnh; một câu chuyện kể lại rằng: gia đình thuyền chài nọ nhà quá nghèo khổ có một đứa con nhỏ bị bệnh nặng, không có tiền mời thầy thuốc và cũng không có tiền mua thuốc. Khi ông biết chuyện đó bèn đến thăm và khám bệnh cho thuốc. Khi xuống thuyền khám cho người bệnh ông phải cởi trần, mũi nút bỏng vi giữa ngây hè nóng bức, đứa bé nằm trong chiếc thuyền nan nhỏ hẹp, người đầy mụn lơ. máu mủ hôi tanh Khám xong. Hải Thượng Lãn ông mồ hỏi đầm đia, đau óc choáng váng, nhưng ông vẫn không nản. quyết tâm chữa khỏi cho đứa trẻ. Sau gần một tháng, khi tứ giả nhà thuyền. Chẳng những không lấy tiền thuốc, mà ông còn cho thêm tiền và hướng dẫn gia đình vệ sinh phòng bệnh, lại một câu chuyện nữa: ông khám bệnh cho một phụ nữ. ông xem bệnh rất kỹ và cho đơn thuốc, về nhà uống thì bệnh thuyên giảm dần. Nhưng ít lảu sau bệnh lại tái phát, đang đèm khuya người chồng tìm đến òng đế xin thuốc về cho vợ. Vì khòng trực tiếp Khám cho người bệnh nên ông hẹn tới sáng hôm sau sẽ tới nhà khám và cho thuốc. Ngày hôm sau được biết người chồng đã xin thuốc ở nơi khác cho vợ nhưng vẫn không cứu được. Hải Thượng Lãn ông rất hối hận và ghi lại “Về lý thì người bệnh chết trong tay thầy thuốc khác, nhưng về tình thì tôi như mắc tội giết người. Càng nghĩ tôi càng hối hận”.

Thiết nghĩ tinh thần phục vụ người bệnh của Hải Thượng Lãn ông đáng đế chúng ta học tập.

SK và ĐS năm 1996

Những ngày không quên

(Trích hồi ký)

DS Trần Văn Chúc

Chiếc ô tô Peugeot 404 màu trắng từ Hà Nội lao nhanh trên quốc lộ 1A vào phía Nam, trong buổi sáng tinh mơ, mùa thu 1964. Mới mấy ngày trước, dựng lên sự kiện Vịnh Bắc bộ, đế quốc Mỹ và tay sai đã cho máy bay đánh phá tàu hải quân ta, oanh tạc tàu thuyền đánh cá và bắn vào vùng Duyên Hải các tỉnh khu 4, tên phi công’ Anvarès, giặc lái đầu tiên của không quân Mỹ bị bắt sống tại Việt Nam.

Mấy ngày sau, với nhận thức nhạy bén và sâu sắc, Bộ trưởng Phạm Ngọc Thạch tổ chức ngay chuyến đi khu 4, chỉ đạo công tác thời chiên, từ Thanh Hóa vào tận Vĩnh Linh, vĩ tuyến 17, chủ yếu hướng dấn, chỉ đạo tổ chức việc cấp cứu chiến thương, đổi phó với ý đồ mở rộng đánh phá miền Bắc của đế quốc Mỹ.

… Đến Thanh Hóa còn rất sớm, vào làm việc ngay anh nói liên tục hơn một tiếng, chí vào bản đổ Thanh Hóa và nói: “Tôi đã nói hết, anh mật (Nguyễn Tàng Mật) cần hỏi gi thêm?” ‘Thưa anh, đã đủ, đã rõ, xin ghi nhận mọi điều bởi những chỉ dẫn của anh như đã gắn chặt vào bản đồ, ăn sâu vào trí óc chúng tôi có mặt ở đây”.

…Qua Vinh, xe ghé lại, dặn ngày trở ra làm việc rổi vội qua phà Bến Thủy đến Hà Tĩnh. Ghé lại dăm phút rồi lên đường. Anh đề nghị anh Toanh nhường tay lái một lúc, anh nói; “Đời minh, ngoài công việc, chỉ còn cái thú là lái ô tô”. Sau đó ăn trưa và nghỉ ở Kỳ Anh. Chẳng mấy chốc, đến phà Gianh anh cau mày nóỉ: “Quái ác cho cái thằng Tây, qua đây gần một thế kỷ mà không làm nổi cái cầu Sông Gianh. À, mà cũng chẳng trách, bởi nếu có cầu, rồi đây thằng Mỹ cũng sẽ đánh sập thôi”.

Khi sắp đến Quảng Bình. Anh nói: Ta sẽ không nghỉ lại Quảng Bình, chỉ ghé báo cho anh Kỉnh rồi vào thẳng Vĩnh Linh, ăn tối, và ngủ tại đó. Anh vui cười nói với ra hàng ghế sau: “Thế nào. cò cậu nào sợ không? Anh Tố thế nào? Bác Tố cười, cái cười của người vui tính và rất nhanh trí trả lời: ‘*Ra trận,chỉ sợ mất tướng chứ quân lính thì sẵn sàng xả thân vì tướng với lòng trung thành tuyệt đối”. Anh Thạch cười sảng khoải:”Anh Tố nói như trong chuyên Tam Quốc chí”. Mọi người cười vui.

… Đến Quảng Bình, một chiếc xe com -màng – ca dã chiến của tính gồm 2 công an và anh Kỉnh theo đoàn, chẳng mấy chốc đã nhìn thấy thấp thoáng bóng điện thưa thớt của Vĩnh Linh.

Thế là chỉ trong một ngày, cuộc hành quân đã vượt trên 550 cây số, đến với BS Phan Văn Quả, Trưởng ty Vĩnh Linh.

Ra Cửa Tùng, gần trưa, trời trong xanh, nắng sáng chói, chỉ nghe tiếng phi lao reo trong gió, những đợt sóng vỗ bờ. cửa Tùng đẹp quá. Mọi người xuống tắm trong làn nước mát quê hương. Sau buổi làm việc với Vĩnh Linh, xe quay về phía Bắc, xa dần giới tuyến. Đoàn đến Quảng Bình, Bộ trưởng làm việc với lãnh đạo Đảng, Chính quyền, Quân đội, cán bộ y tế chủ chốt địa phương, phân tích vị trí quan trọng của Quảng Bình và dự đoán sự đánh phá ác liệt của khu vực này…

Vào một buổi sáng mùa đông. Đài phát thanh tiáH nói Việt Nam báo tin bác sĩ Phạm Ngọc Thạch, trường y tế đã qua đời ngày 7/11/1968 tại vùng cảní Đông Nam bộ, vì căn bệnh hiếm nghèo, trong dịp công cán chiến tranh. Trời rét đậm. Đây là tin sét đánh đối với ngành y tế, đối với những người biết về anh. Chuyên đi sau cùng anh vào khu 4 là Tết MB Thân, đầu năm 1968. Khu 4 vắng bóng anh từ đó. Vào giữa năm 1968, được phép của Trung ương, anh công tác ở chiến trường B2. Ước mơ của anh được thực hiện, nhưng oan nghiệt thay một căn bệnh hiểm nghèo đã cướp mất anh ở tuổi 59, thời kỳ sung nhất của anh.

Sáng chủ nhật, vào một hiệu sách, tình cờ tôi được tờ Humanité dimanche phát hành ở Pháp trung tuần tháng 11/1968, trong đó có bài của bác Jean Krivine nói về anh, ngắn gọn, nhưng đầy đủ.

Xin trích dịch đoạn cuối:

…”Báo chí Hà Nội báo tin về cái chết của bác Phạm Ngọc Thạch trong vùng căn cứ Đông Nam do mắc bệnh hiểm nghèo trên đường công tác. Ở ông là sự kết hợp của trí thông minh, tính nhạy bén, lòng dũng cảm và đức hy sinh quên mình”.

Mùa đông 1961

SK và  ĐS năm 1996

Diêm vương ngày nay chọn thủ tướng

Nói là ăn uống, sinh hoạt có điều độ. làm tôi nhớ lại câu chuyện “Diêm vương chọn thủ tướng” trong sách giáo khoa ngày xưa.

Chuyên kể rằng Diêm Vương cần một người làm thủ tướng. Tiêu chuẩn duy nhất để đắc cử là phải gây chết chóc nhiều nhất cho nhân loại trên trần gian Các thần đua nhau ứng cử. Thần Sốt rét tự xưng mình đã từng gây chết chóc cho hàng vạn sinh linh từ đồng bằng đến rừng núi xa xăm. Thần Hổ lao cũng kê khai minh rất nguy hiểm cho tính mạng con người (trong tình hình y học còn chậm tiến). Thần Dịch hạch quả quyết mình là kẻ giết người nhiều nhát và nhanh nhất không ai sánh kịp. Tất cả đều bị Diêm Vương bác bỏ Đến khi thần Vô điều độ nộp đơn. lập tức được Diêm Vương phê chuẩn. Thờí đó chưa xuất hiện thần AIDS. Giá như có, chưa chắc thần này đã trúng cử. Vĩ dẫu sao thán này cũng chỉ giết được một số người và chỉ lây truyền qua một số đường đặc biệt. Vả chăng, thán AIos cũng là một đứa con của thần Vô điếu độ mà thôi. (Các nhà y học chỉ rõ quan hệ tình dục bừa bãi là món béo bở của thuật giết người của thần Vô điều độ là đức tính kiên trì nhẫn nại. không giết vội giết vàng như thần Dịch hạch, không làm cho bệnh nhân nóng ran lên hay run cầm cập như thần Sốt rét, hoặc gây sợ hãi như thần AIDS mà là làm chết dần chết mòn không chừa ai hết. Từ các bậc công hầu khanh tướng ở gác tía lầu son đến các anh chàng chạy mánh ở xó chợ, đầu đường, hễ uống ăn xả láng, quan hệ tình dục bừa bãi vô hạn độ ất phải sớm nộp mạng cho Diêm Vương, không ô dù nào che chờ được. Hơn nứa. thẩn Vô điểu độ không những làm bại hoại thể xác mà còn tiêu diệt cả tinh thần của bản thân người nhiễm bệnh và làm hao tài tốn của, gây ô nhiễm môi trường, chết chóc tràn lan. Ai đã trót chui vào cửa của thần thì dẫu là đức vua cũng phải lâm bệnh ngọa triều, nầm co ro cho đến khi lúc nhấm mắt, xuôi tay, lại còn lưu tiếng xấu xa muôn thuở.

Bởi vậy cho nên xưa hay nay, tiêu chuẩn chọn thù tướng của Diêm Vương ở bên kia thế giới vẫn giữ nguyên là thần Vô điều độ, không thay đổi. Khác chăng là ở chỗ rượu thịt, bia bợt ngày nay nhiều gắp bội, một số người tại không phải bò tiền túi ra mua mà vẫn có xài liên tục cho nên thần Vô điều độ có điều kiện hoạt động mạnh hơn hẳn ngày xưa và Diêm Vương dể dàng chọn thủ tướng có chất lượng hơn.

SK và ĐS năm 1996

Chôn cất từ thiện ở các bệnh viện

Chôn cất từ thiện ở các bệnh viện một việc làm nhân đức

Chôn cất từ thiện, một cụm từ có vẻ mới, ít được nghe. Nhưng trên thực tế công việc này đã được thực hiên từ lâu và ở nhiều nơi. trên thế giới cũng như ở nước ta.

Chôn cất từ thiện (CCTT) là chôn cất những người chết không nơi nương tựa, chết do tai nạn đột xuất không có ai thừa nhận, hoặc không rõ tung tích. Các thành phố lớn, nơi giao lưu đông đúc đường bộ hoặc đường sông, đường biển… như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh… thường hay có nhũng người chết như vậy. Những người cơ nhỡ lang thang, những người bừa bải trong sinh hoạt như đua xe, phóng nhanh vượt ẩu, say rượu… ngày càng nhiều. Nhiều hơn cả những năm chiến tranh. Khổ nhất trong tình trạng này là các bệnh viện (BV) làm nhiệm vụ cấp cứu trong các khu vực dân cư như BV Việt Đức. Bạch Mai, Xanh Pôn… Có người đã chết ở ngoài đường cũng được đưa vào BV rồi bồ đi.

Các ngành chức năng đã thấy việc này và đã có sự thỏa thuận phân công giữa các cơ quan như công an, tòa án. viện kiểm sát. lao động thương binh xã hội. y tế… giao nhiệm vụ cho các bệnh viện ‘ tiếp nhận các nạn nhân ấy và mai táng chôn cất từ thiện cho họ.

Nhưng, những trường hợp chết đột xuất, bất thường như vậy lại hay liên quan đến pháp lý. Chẳng hạn tai nạn giao thông ấy liệu có phải do ai đó cố tình gây nên với mục đích xấu hay không? Một nguờí gọi là say ruợu mê man rồi chết, liệu có bị thuốc mê hay thuốc độc không? vv…và v.v…

Vì vậy để tìm ra tung tích nạn nhân là việc của công an. Xác định tung tích của nạn nhân, gia đình bằng hữu của họ và các thông tin cần thiết sau đó, thuộc trách nhiệm của công an. Trong hai cuộc kháng chiến các bệnh viện quân y và dân y có khi là nơi trà trộn và ẩn náu của các phần tử xấu, kể cả gián điệp đối phương… Có trường hợp chúng lọt vào các BV để hoạt động bằng cách tạo nên các vết thương giả tạo để vào nằm viện che mắt công an,

Trong các cuộc ném bom cua Mỹ trước đây có nhiều lần hàng trăm nạn nhân vào BV Việt Đức một lúc. nằm la liệt cả nhà xe, cả các hành lang. Tung tích rất khó xác minh.

Trước đây cũng như hiện nay, nhiều gia đinh thấy con cháu đi đâu đó mà không về thì thường chia nhau đi đến các BV để hỏi.

Việc chôn cắt từ thiện ở các BV được thực hiện từ lâu; riêng BV Việt Đức là nơi nhiều cấp cứu tai nạn. Một tháng cũng phải 1-2 trường hợp, mỗi năm khoảng gần 20 người. Họ đều được chôn cất theo đúng thông lệ của phong tục Việt Nam và hồ sơ. -mộ-chí, được ghi chép cẩn thận.

Hàng chục năm nay sự phân công theo thỏa thuận giữa các cơ quan nói trên được thực hiện .suôn sẻ. BV Việt Đức tiếp nhặn người chết và tự đảm nhiệm việc chôn cất chu đáo, có hổ sơ lưu trữ đầy đủ, phối hợp thống nhất với công an và pháp y để thông báo cho gia đình người thân.

Nhờ đó có nhiều gia đình đến tìm được mộ chí và tài sản của người thân mình. Có trường hợp phải 1-2 năm sau họ mới tìm đến được. Họ rất cảm ơn BV đã chôn cất từ thiện cho người thân.

Nhũng người thầy thuốc nói chung và ở BV Việt Đức nói riêng không chỉ làm công việc cứu chữa người qua cơn bệnh hiểm nghèo mà còn lo cho người bất hạnh được mồ yên mả đẹp. Thật đáng quý! Một vỉệc làm đầy nhân đức.

SK và ĐS năm 1996

Một đầu tư rất nhỏ mà hiệu quả cực to

Sáng dậy, bạn định chuẩn bị ăn sáng thi chiếc bánh mì, dẫu đã đậy kỹ. lại văng ra vá bị cắn nham nhỏ.

– Chuột!

Mấy quả trứng vịt chuẩn bị cho bữa trưa, quả làn ra góc bàn, quả rơi xuống đất vỡ tung tóe, quả vỡ chỉ còn vỏ.

* Vẫn chuột!

Chưa hết, rau xanh đã nhật sẳn đế trong rố. bị đo tung ra đất, văng tung tóe, nát và bấn…

– Cũng tại chuột!

Nồi cá kho, nắp đậy đã kỹ, cũng bị kênh vung,nhìn vào thi ôi! Khúc cá ngon là thế bị nham nhở, lộn cả lên… và chỉ còn nước đố cả nổi đi.

– Chỉ có chuột! Thật khó có gì điên người hơn thế!

Còn thùng gạo. bật nấp. vung vãi ra nền nhà, trong thùng, lác đác mấy hạt thuôn thuôn, dài dải. đen đen… Cứt chuột!

Hơn thế nữa. mấy ngày nay trời trở lạnh, phải lục chiếc áo len ra mặc thỉ ôi thôi! Chỗ bục, chỗ sứt..

– Chuột cắn! Không thể chịu đựng nổi!

Ngoài những chuyện vỡ kế hoạch, mất thời gian, tổn thất vật tư, tài chính thỉ còn vô khối thiệt hại lớn hơn nhiều: mất vệ sinh, ô nhiễm mội trường, mất ăn, mất ngủ, lại còn truyền dịch bệnh mà tai hại nhất là dịch hạch có thể gây chết người.

Ở nông thôn ta, có nơi, có lúc, chỉ một vài đêm thôi, chuột cạn lúa ngay tại ruộng, thiệt hại hàng chục tấn thóc

Thật khó có thể thống kê được đầy đủ và chi tiết những tổn thất và nguy hại về nhiều mặt mà giống chuột đã và đang gây cho con người, trong phạm vi cả nước

Giải quyết thế nào đây? Thuốc, phát động phong trào tìm ra và diệt chuộc như nhiều nơi, nhiều lúc đã làm bẫy v.v…

Mỗi biện pháp có cái lợi cái hại riêng cua nó nhưng đơn giản, an toàn và hiệu quá, nhất là ớ thành phố, thì vẫn là bấy chuột.

Một chiếc bẫy chỉ 5000đ-7000đ, lại dùng được vài nàm mới hỏng và chỉ cần tỷ mới hấp dẫn: mẩu thịt nướng, khúc lòng lợn non. mẩu chả cá, thậm chí hạt lạc w… Sáng dậy. nếu may mắn. bạn đã thấy một chú kễnh nằm trong đó.

Chỉ tính riêng nội thành Hà Nội với 1 triệu dân tức 200.000 hộ gia đình mà mỗi hộ dùng một chiếc bẫy chuột thôi thì, một đêm, ta đã có thể diệt được cả 100.000 con chuột – Một đóng góp rất lớn vào việc bảo vệ, gìn giữ mỏi trường trong sạch của thủ đô ta.

Bản thân người viết này, chỉ trong vòng một tuần thôi, đã may mắn bẫy được 2 chú kễnh và sau đó tình hình yên ổn hẳn.

Mừng quá, hôm ấy cả nhà bị khua dậy sớm hơn thường lệ một chút để chứng kiến thành quả vả để pha một ấm trà thật nóng, uống mừng.

Vâng, một đầu tư rất nhỏ và hiệu quả cực to… mong được các bạn hưởng ứng làm ngay cho để cũng được “uống mừng” như tôi.

NGUYÊN DÂN

SK và ĐS năm 1996

Hãy cảnh giác với điện

Vào khoảng 5h 30′ sáng 25.9.1996 tại thôn Phù Dực xã Phù Đổng, huyện Gia Lâm – Hà Nội đã xảy ra một cái chết thương tâm do điện giật. Nạn nhân là anh Nguyễn H.P 30 tuổi mới đi lao động hợp tác tại Nga về nước được 6 tháng nay; anh là con trai duy nhất trong gia đình, và cũng vừa mới được làm chồng gần 12 giờ đồng hồ.

Qua tìm hiểu được biết, đế chuẩn bị cho đám cưới, người nhà anh Pp có sang hàng xóm mượn máy biến thế về dùng. Người cho mượn máy cũng cho biết máy biến thế đó bị mất điện (rò điện). Sáng hôm sau ngày cưới (tức là sáng hôm xảy ra tai nạn), anh p trở dậy ra bật điện, trong lúc tay trái anh đè lên nắp biến thế, tay phải cắm phích vào ổ điện thì anh bị điện giật và thật không may cả người anh ngã vào máy biến thế. Mọi người trong nhà nghe tiếng kêu vội chạy vào rút phích điện ra. Anh p được anh rể mình là bác sĩ và nhân viên y tế xã làm hô hấp nhân tạo ngay, song sự sống của anh đã không thể cứu vãn nổi.

Thật đau lòng cho cô dâu mới 26 tuổi, người cùng thôn. 13 giờ ngày hôm trước còn đang tràn đầy hạnh phúc trong bộ đồ cô dâu, thì 13 giờ ngày hôm sau lại phải đau buồn mặc áo… tang.

Qua câu chuyện trên, nên chăng mỗi gia đình trong chúng ta cần phải có chút ít kiến thức về sơ cứu ban đầu khi một người bị điện giật. Nếu cấp cứu ban đầu tốt sẽ cứu sống được 80% nạn nhân. Vậy khi một người bị điện giật cần được cấp cứu như thế nào?. Về nguyên tắc cồng tác cấp cứu phải tiến hành nhanh tại chỗ và kiên trì.

Việc đầu tiên cần tách nạn nhân ra khỏi nguồn điện:

– Cắt cầu dao điện.

– Nam áo quần (vạt áo) nạn nhân kéo ra khỏi nguồn điện.

– Dùng vật cách điện: gỗồ. nứa (khô) tách nạn nhân.

– Cắt dây điện (nếu không có cầu dao).

– Điều đặc biệt chú ý là tránh để nạn nhân ngã từ mái nhà, cột điện trên cao xuống (vì nạn nhân có thể chết do bị chấn thương) mà phải dùng dây an toàn hạ nạn nhân xuống đất từ từ.

Phương pháp cấp cứu:

– Đưa ngay nạn nhân ra nơi thoáng khí (nếu trong hầm, lò…) còn nếu không đật ngay nạn nhân xuống đất tại nơi xảy ra sự cố điện.

– Đặt nạn nhân nằm ngửa trên nền cứng (đất hoặc sàn nhà) đầu hơi thấp dốc khoảng 15°, ngửa đầu về phía sau gáy (hình vẽ 1), đặc biệt tránh kê gối cho nạn nhân.

– Kéo lưỡi, hút dịch trong miệng nạn nhân và lấy dị vật nêu có (thường nạn nhân bị điện giật tiết rất nhiều dịch quánh nên khi cấp cứu hút được một cục dầy quánh mới có khả năng cứu sống được nạn nhân).

– Nới rộng quần áo nạn nhân đang mặc (nữ thì nới cả áo lót).

– Người cấp cứu hít vào hết sức, bịt mũi nạn nhân, áp miệng vào miệng nạn nhân, thổi hơi vào miệng nạn nhân, tốc độ 10-12 lần phút (hình vẽ 2).

– Dùng bàn tay chồng lên nhau, ép ở 1/ 3 dưới xương ức ngay bên ngực trái nạn nhân (chú ý: nhiều khi vội không nhớ bên nào thì chì cần nhớ ở ngay bên tay phải của người cấp cứu), ấn sâu từ 3-5cm tốc đô 1 lần/giây. Một người ấn, một người thổi ngạt.

Cứ ấn 4-6 lần rồi dừng lại 2 giây để thổi ngạt (hình vẽ 3).

– Có thể đâm vào vùng trước tim 3 lần khi đưa nạn nhân ra khỏi nguồn điện.

Công tác cấp cứu nạn nhân phải được tiến hành liên tục cho đến khi có xe cấp cứu bệnh viện đến hoặc khi đồng tử giãn hết mới thôi.

Trên đường đến bệnh biện vẫn phải liên tục cấp cứu.

SK và ĐS năm 1996

Không khí Hà Nội ô nhiễm nặng là do giao thông

Nhiều đề tài nghiên cứu khoa học(NCKH) I gần đây cho biết giao thông là nguồn ô nhiễm lớn môi trường không khí ở Hà Nội, bởi lẽ đường xá Hà Nội hẹp, xe cơ giới đi lẫn lộn với xe thô sơ nên tốc độ chậm, gây cuốn bụi nhiều, tiếng ồn lớn

Hiện nay, Thủ đó có 72 nút giao thông, luôn trong tình trạng ùn tắc vào các giờ cao điểm (giờ đi làm buổi sáng, tan tầm buổi chiều). Chẳng hạn ở phố Khâm Thiên 15.000 xe/giờ; ô Chợ Dừa 25.500 xe/giờ. Ngã Tư sở 23.000 xe/giờ; phố Bạch Mai 13.000 xe/giờ. số lượng xe các loại ở Hà Nội khá lớn: 50.000 ô tô; 500.000 xe máy; 1 000 000 xe đạp, 6 000 xích lồ và hàng loạt các xe khác như Lambrono, Bông sen. xe thồ… Ngoài ra còn một số lớn phương tiện giao thông ở tỉnh ngoài qua lại Thủ đó hàng ngày. Hệ số tăng trưởng của xe 2 bánh có động cơ từ 5 – 7% /tháng, tức là 100.000 xe/ năm.

Đề tài NCKH của sở y tế Hà Nội về “Đánh giá chỉ tiêu cơ bản ô nhiễm bụi, hơi khí độc về hóa học và vi sinh vật tại một số điểm giao thông chính nội thành Hà Nội”, do BS Nguyễn Đức Đãn chủ trì cho thấy sau một thời gian , thực hiện Nghị định 36/CP, mức độ ô nhiễm không khí tại các nút giao thông chính nội thảnh Hà Nội có giảm, nhưng vần cao so với tiêu chuẩn cho phép (TCCP): bụi gấp 4 lần; tiếng ồn vượt 5-10 dBA; khí co gấp tử 2,5 -4,4 lần; hơi xăng gấp 12,6 – 20,1 lần. Các trị số Max C02, N02, S02 đều vượt TCCP. Riêng vi sinh vật, nấm mốc chưa có TCCP nhưng so với đối chứng cũng cao gấp 6-19 lần Tình trạng này đòi hỏi các ngành, các cấp phải nhanh chóng có các biện pháp hữu hiệu cho việc qui hoạch đô thị, chống suy thoái môi trường, đảm bảo sức khỏe cho người dân như nâng cấp mở rộng đường xá, giảm bớt xe tư nhân, tăng các phương tiện giao thông công cộng để đảm bảo an toàn, thuận tiện và giảm bớt các chỉ số gây ô nhiễm. Quy định giờ hoạt động cho các xe cơ giới gây ô nhiễm nhiều về khói bụi, ồn; xây dựng các “đường phố xanh, vùng phô xanh, làng xóm xanh” để giảm bớt tiếng ồn, bụi, hơi khí độc trong thành phố nói chung và đường phố nói riêng.

SK và ĐS năm 1996

Quân sư quạt mo

Bây giờ là 10 giờ sáng, tôi vừa uống xong một tách cà phê đen với đường nho. An-phơ đã khuyên tôi như vậy. Sau đó tòi bôi lên da đầu một thứ thuốc mỡ kích thích cho mọc tóc có mùi thum thủm do Bin đưa và uống dầu cá bà nội cho. Giữa trưa tôi bôi thuốc kích thich lẻn da đầu lần thứ hai và xông dầu khuynh diệp. Đến lúc này tôi cảm thấy khó chịu đến nỗi tòi phải đi nằm nếu không thì chẳng đủ sức lập lại các biện pháp này một lần nữa vào buổi tối.

Có lôi trong tình trạng sức khỏe tồi tệ của tôi hiện nay là đám bạn bè. Mọi chuyện bắt đầu từ Gioóc:

– Cậu dạo này xanh lẳm – hẳn nói khi gặp tôi – Cậu cần ăn nhiều gan sống để bổi bố sức khỏe. Gan giúp cho khí huyết lưu thõng.

– Đúng thế nhưng minh không thich ăn gan sống – tôi thoái thác.

– Nhưng cậu dùng nó dưới dạng viên cơ mà – hẳn vẫn không buông tha – Thứ thuốc vièn này là dạng cô đặc, mỗi viên tương ứng với nửa phun-tơ gan. trước bữa ăn dùng bôn viên.

Ngày hôm sau tôi gặp Bin và bảo rằng tôi đã àn gan để bồi bố sức khỏe nhưng người vẫn cứ xanh bủng.

– Tớ biết rằng đằng ấy cần thứ gì rồi – hắn hí hứng nói – đằng ấy có nhớ tớ từng nói là vợ tớ uống thuốc tàng lực không?

– Nhớ chứ.

– Đáy nè, và chính tó cũng uống. Tớ sè cho đằng ấy. Bây gíò nói về tóc, Bin tiếp tục.

– Tóc thế nào?

– Đầu đằng ấy hói trụi thúi lụi trông như quả trứng nhẵn thin thín ấy.

– Nào tớ có dám cãi lại đâu.

Bin bo đi và mang đến cho tôi một hộp nhỏ bằng sắt tây, chứa đầy một thứ thuốc mỡ màu vàng khè trông đến tởm.

– Thứ thuốc này do tớ bào ché lấy đấy I Bin hãnh diện nói: -Đó là hợp chất giữa mớ lợn và (ưu huỳnh.

– Thế để lâu nó có bị hỏng không?

– Ngược lại thì có. Nó đã đạt tới tiêu chuẩn tối ưu. Tóc trên đầu đằng ấy sẽ mọc tua tủa như cây hoa tuy-iíp được bón phàn ấy.

– Cái mùi của nó cứ như là có trộn lẫn phần ấy.

– Đằng ấy chi ăn nói tầm bậy! Bin nói – Và đàng ấy hãy bôi lên da đầu ngày ba lần.

– Trước bữa ăn hay sau bữa ăn?

* Tốt nhất là cả trước lẫn sau, Bin đáp sau khi suy nghĩ một lát.

Ít lâu sau Anphơ đến thàm tôi. Tôi kế cho hắn nghe là đang chữa bệnh như thế nào.

* Thứ thuốc công hiệu nhất là cà phê pha với đường nho -hãn qua quyết nói – buòi sáng và sau cơm trưa làm một tách. Thế cậu có uống dầu ô-liu không? Bỗng dưng hấn hỏi.

– Không.

– Uống đi hắn ra lệnh.

– Mình sẽ uổng – tôi nhẫn nhục thở dài.

Càng ngày tôi càng cảm thấy phiền toái trong việc chữa bệnh. Chứng Khó tiêu đã phát triến ở dạ dày. Hơn nữa đầu tôi toát ra cái mùi kinh tớm khiến cho mọi ngưởi đều tránh xa. Còn ban thân tôi lại mấc bệnh dị ứng nặng.

Giooc cho tôi thứ thuốc bột đẻ uống trước bữa ăn. Anphơ cho tôi thứ thuốc bột đế uống sau bữa ăn. Còn bà nội thi khuyên tôi nèn uống dầu cá. xông dầu khuynh diệp và uống thuổc tây đè chữa dị ứng.

Mấy thằng bạn tụ lập tình cờ ở nhà tôi đã quyết định rằng bữa trưa tôi được ăn lạc với mứt.

Mình không thế chỉ sống bằng lạc với mứt được.

– Đó là thức ăn tự nhiên * chúng lấy làm khó chịu – Cậu hãy xem loài vật ấy. Nhưng cạnh tỏi không có con vật nào đế xem ca trừ đám bạn nhiệt tình của tôi. Bây giờ tôi đành phai chuẩn bị đi ngu sớm một giờ để kịp làm tất cả các liệu pháp. Nhưng vẫn không sao ngủ được. Tôi phàn nàn với Giooc, hàn đưa cho tôi mấy viên thuốc. Đó chính là những viên thuốc nhổ màu trắng mà tôi đã có lần nhìn thấy.

– Cậu uống một viên khi đi ngu. Có điều cậu đừng tiết lộ với ai là tớ đã cho cậu thứ thuốc này. Đó là loại thuốc chỉ bán theo đơn cho người nào mất ngủ thực sự.

Tối chủ nhật tôi uống hai viên. Lúc tính dậy tôi thấy nhà chật ních các bạn bé. Cạnh giường tôi nằm, một bác sĩ đang đứng bắt mạch cho tôi. Hôm đó đá là thứ ba. Tất cả lũ bạn của tôi đều đứng chung quanh giường và ngả mũ.

Đúng, tôi bụng bảo dạ, đã dến lúc phải kết thúc thói, ngày mai lối sẽ mua một cái lều, một thùng bia, bánh mi cặp thịt và đi vào rừng, sống ở thành phố thật là quả nguy hiểm.

SK và ĐS năm 1996

Bệnh sởi

Lương ỵ Lê Trần Đức

Sởi là một bệnh lây cấp tính, hay phát về mùa đông – xuân, và có thế lưu hành thành dịch. Bệnh lây trực tiếp qua đường hô hấp và niêm mạc mắt. khi trẻ tới gần bệnh nhi, chỉ cách 1-2m cũng đã bị lây do đờm rãi bàn ra Không những khi đã thấy mụn sởi mọc mà cả trước đó khi đang ủ bệnh.

Do đó, cần phát hiện bệnh sởi trước khi thấy xuất hiện ban sởi và cách ly cho trẻ từ đầu cho đến khi sởi bay hết. Các cháu ớ cùng nhà hay cùng vườn trẻ cần cách ly từ 15 đến 18 ngày.

Trong mùa sởi, đối với các cháu chưa lên sởi mà thấy sốt ho, viêm họng, mắt đỏ, rưng rưng nước mắt hắt hơi, sổ mũi, họng đỏ và có những chấm trắng bằng đầu kim mọc rải rác trong môi má, trước răng hàm, sờ 2 dái tai thấy tạnh, là dấu hiệu lên sởi, thì cần cách ly để phòng bệnh và điều trị kịp thời .

Điều trị:

– Cần cho trẻ mặc ấm, tránh gió lạnh, ấm ướt kiêng giò. kiêng nước Không cho trẻ ăn uống các thứ tanh lạnh

* Đầu tiên cho uống: hành trắng, tía tô mồi vị 15-20g giã nhỏ, cho nước sôi vào. vát lấy nước cốt cho trẻ uống vài lần. Nếu nghi chưa phải là lên sởi. cũng cho trẻ uống thuốc này để giải cảm. Nếu là sởị, thì thuốc này thúc cho sởi mọc và chống viêm họng.

Tiếp sau dùng lá diếp cá, lá nọc sôi và kim ngân hoa cả cành, mỗi vị 10- 15g sắc cho trẻ uống. Nếu dùng một vị thi tăng liều gấp đôi (20-30g).

– Hoặc dùng: kim ngăn hoa, kinh giói hay tía tô, sắn dây, núc nác, mạch môn, mỗi vị 10g- 15g sắc cho uống (trẻ duới 4 tuổi dùng mỗi vị 10g, trên 5 tuổi dùng mỗi vị 15g, sắc cho uống dần, nhiều ít châm chước theo lứa tuổi, vị thuốc không độc).

Hai phương này có thể dùng từ đầu đến khi sởi bay hết, nếu thấy sởi mọc dày và đã mọc đến bụng mà ho nhiều thì bỏ kinh giới, tía tô thêm thiên môn 10g, dành dành 10g để chống viêm phổi. Nếu thấy trẻ đi lỏng là độc tống ra thì không nên dùng thuốc cầm tiêu chảy mà nhiệt độc bị bế lại, có thể thêm vào thang trên ý dĩ sao 10g nếu đi tiêu chảy nhiều lần.

– Phòng biến chứng khi gặp gió lạnh. sởi biến màu xám đen rồi lặn mà không mọc tiếp, thi dùng hạt mùi giã nhỏ chế rượu vào phun hay xoa cho trẻ từ đầu xuống chân, hoặc dùng rau mùi, tía tô kinh giói mỗi vị 10g giã nhỏ chế nước sôi vào vất lấy nước cho trẻ uống một chén, và lấy bã chung nóng xoa cho trẻ từ đầu xuống tay chân khắp mình, để cho sởi mọc tiếp, là an toàn.

Bình thường trẻ mắc sởi trong bệnh 3 ngày, mọc 3 ngày, khi mọc đến bụng thì bắt đầu bay từ trên đầu, bay 3 ngày là hết.

Nhân dân thường cho uống nước sắc lá diếp cá hay cây nọc sỏi đổ tiệt nọc và nấu nước kinh giói tắm cho trẻ để khỏi ngứa.

SK và ĐS năm 1996

Bấm huyệt chữa cảm lạnh

Cảm lạnh thường gặp vào mùa thu – đông và đông – xuân do sự thay đổi đột ngột của thời tiết.

Triệu chứng: Trước tiên người bệnh cảm thấy ớn lạnh, rùng mình, nổi gai ốc người thấy nôn nao. khó chịu, da nhợt nhạt, lạnh, chân tay run mạch tím sắc

Điều trị cần đưa ngay người bệnh vào nơi ấm và kín gió

Tay phải lần lượt bấm các huyệt phải huyệt thải xung (thuộc kinh càn ở trên mu bàn chân nằm giữa kẽ ngón và ngón 2 bàn chân do lên 2 tác về phía mu bàn chán), tuyến nội quan (thuộc kinh tâm bào ở mặt trước cẳng tay từ lần chỉ cổ tay đo lên 2 tấc, huyệt ở giữa hai gân cơ gan tay lớn và gan tay bé); huyệt túc tam lý (thuộc kinh vị ờ mật ngoài cang chân, ỡ dưới bờ dưới xương bánh chè 3 tấc và cách mào xương chảy 1 tấc); huyệt thận du (thuộc kinh bàng quang, ở vùng thắt lưng từ mỏm gai đốt sống thắt lưng 2 (L2) đo ngang ra 1.5 tấc)

Tay trải cùng một lúc bấm cà hai huyệt lao cung và lạc chấm huyệt lao cung (thuộc kinh tâm bảo ở trong lòng bán tay tại điểm giao nhau giữa đường khe giữa ngón 3 va ngón 4 với đường vân tim gan bàn tay); huyệt lạc chấm (là huyệt ngoài đường kinh ơ phía mu bàn tay cách khe tiên khớp bàn ngón cua ngón trỏ và ngón giữa 1.5 tấc về phía mu bàn tay).

Nếu bệnh nhân kèm theo đau vùng thượng vị bấm thêm huyệt vị du và huyệt trung quân; nếu đau vùng quanh rốn bấm thêm huyệt chưong môn, thiên khu; nếu đau vùng bụng dưới bám thêm huyệt dại truòng du, khí hái. Có thể phối hợp cho bệnh nhân uống thêm nưóc hâm nóng với một lát gừng già hoặc rang gạo bọc vào khăn để trên rốn người bệnh .

SK và ĐS năm 1996